Merchandiser w Vendingu – Na Czym Polega Praca przy Asortymencie

Kto decyduje, co stoi w automacie i w jakim stanie? Wyjaśniamy, czym zajmuje się merchandiser w firmie vendingowej.

Kiedy ktoś myśli o automatach vendingowych, zwykle widzi samą maszynę: szybę, spirale z przekąskami, terminal płatniczy. Rzadziej zastanawia się, kto decyduje, co stoi na półkach, dlaczego woda jest na dole, a batony na wysokości oczu, i kto pilnuje, żeby w środku nie leżał produkt po terminie. Tym zajmuje się merchandiser. W wielu firmach vendingowych to stanowisko łączy się z innymi, ale same zadania istnieją zawsze. Ten tekst opisuje, na czym polega praca merchandisera w vendingu, czym różni się od pracy kierowcy i serwisanta oraz jakie umiejętności przydają się na co dzień.

Kim jest merchandiser w firmie vendingowej

Merchandiser odpowiada za to, jak wygląda i jak działa oferta w automacie. W handlu tradycyjnym to osoba, która układa towar na półkach sklepowych zgodnie z ustaleniami producenta lub sieci. W vendingu sklep jest mały, zamknięty i stoi w biurze, szpitalu albo na dworcu, ale zasada jest podobna: właściwy produkt, we właściwym miejscu, w dobrym stanie i z widoczną ceną.

W mniejszych firmach te zadania wykonuje kierowca uzupełniający podczas każdej wizyty. W większych pojawia się osobna rola, czasem pod nazwą merchandiser szaf vendingowych, specjalista do spraw asortymentu albo koordynator oferty. Nazwa bywa różna, dlatego czytając ogłoszenie o pracę, warto patrzeć przede wszystkim na listę obowiązków. Szerzej o podziale ról pisaliśmy w tekście Stanowiska w firmie vendingowej.

Typowe zadania: uzupełnianie, ekspozycja, daty, planogram

Zakres obowiązków zależy od firmy, ale kilka zadań powtarza się niemal wszędzie.

Uzupełnianie i rotacja towaru

Podstawą jest uzupełnianie produktów zgodnie z zasadą, że towar z krótszą datą trafia do przodu, a świeża dostawa do tyłu spirali lub półki. Brzmi prosto, ale przy kilkudziesięciu pozycjach w jednym automacie i kilkunastu automatach dziennie wymaga dyscypliny. Pomyłka oznacza, że starszy produkt zostaje z tyłu, aż straci termin.

Kontrola dat i stanu produktów

Merchandiser sprawdza daty na opakowaniach, wycofuje produkty, którym kończy się termin, i odnotowuje straty. Ogląda też opakowania: zgniecione, rozerwane albo źle wyglądające produkty nie powinny trafić do sprzedaży. W automatach chłodzonych zwraca uwagę, czy urządzenie chłodzi tak, jak powinno. Jeśli coś budzi wątpliwości, zgłasza to serwisowi zgodnie z procedurą firmy, zamiast samemu oceniać, czy produkt nadaje się do sprzedaży.

Planogram

Planogram to plan rozmieszczenia produktów w automacie: która pozycja stoi w którym miejscu, ile sztuk mieści spirala i jaki numer wybiera klient. Często przygotowuje go dział zakupów albo kierownik operacyjny, a merchandiser wdraża go w terenie i zgłasza, co się nie sprawdza. Bywa, że produkt nie mieści się w danej spirali albo spada krzywo. Takie uwagi z terenu są dla planogramu bardzo cenne.

Ekspozycja i ceny

Klient wybiera przez szybę w kilka sekund. Produkty powinny stać frontem do klienta, etykiety muszą być czytelne, a numery wyboru i ceny zgadzać się z tym, co rzeczywiście leży w danym miejscu. Rozbieżność między ceną na etykiecie a ceną na wyświetlaczu to jedna z najczęstszych przyczyn reklamacji. Merchandiser nie ustala cen, ale pilnuje, żeby informacja dla klienta była spójna.

Obserwacja sprzedaży

Merchandiser widzi, które spirale są puste po tygodniu, a które pełne po miesiącu. Jeśli firma korzysta z telemetrii, dane sprzedażowe są w systemie, ale obserwacja z miejsca dodaje kontekst. Przykładowo w biurze, w którym pracownicy mają kuchnię z lodówką, napoje mogą sprzedawać się słabiej niż przekąski. Takie spostrzeżenia trafiają do osoby, która decyduje o asortymencie.

Czym ta rola różni się od kierowcy i serwisanta

W praktyce te trzy role często się zazębiają, więc łatwo je pomylić. Pomaga proste rozróżnienie.

• Kierowca uzupełniający odpowiada przede wszystkim za trasę: dowiezienie towaru, uzupełnienie automatów w określonej kolejności i powrót do magazynu. Jak wygląda taki dzień, opisaliśmy w tekście Dzień pracy kierowcy uzupełniającego automaty.
• Serwisant zajmuje się techniką: naprawia usterki, wymienia części, przeprowadza przeglądy i reguluje mechanizmy.
• Merchandiser skupia się na ofercie: co jest w automacie, jak jest ułożone, w jakim stanie i jak się sprzedaje.

Kierowca może wykonywać zadania merchandisera, a merchandiser może zgłaszać usterki serwisowi. Różnica dotyczy tego, za co dana osoba odpowiada i z czego jest rozliczana. Kierowca z reguły z punktualności trasy, serwisant z czasu usunięcia awarii, merchandiser z tego, czy oferta jest kompletna, świeża i dobrze się sprzedaje.

Przydatne umiejętności i cechy

Do tej pracy zwykle nie jest potrzebne specjalistyczne wykształcenie. Liczą się raczej nawyki i sposób działania.

• Dokładność. Daty, numery wyboru, ceny i stany magazynowe nie wybaczają pośpiechu.
• Organizacja pracy. Kilka lokalizacji dziennie, różne godziny dostępu do budynków, różne planogramy.
• Spostrzegawczość. Krzywo ułożony produkt, brudna szyba, naklejka z nieaktualną ceną.
• Kontakt z ludźmi. Merchandiser często rozmawia z recepcją, administracją budynku i klientami, którzy akurat stoją przy automacie.
• Obsługa aplikacji. Wiele firm korzysta z aplikacji na telefon lub tablet do raportowania stanów i strat.
• Prawo jazdy. Często wymagane, jeśli rola obejmuje dojazdy między lokalizacjami. Szczegóły podaje każde ogłoszenie.

Przydaje się też podstawowe zrozumienie liczb. Nie chodzi o analizy, ale o umiejętność zauważenia, że produkt, który przez miesiąc sprzedał się w kilku sztukach, zajmuje miejsce, które mogłoby lepiej wykorzystać coś innego.

Jak wygląda dzień pracy

Dzień zwykle zaczyna się w magazynie od sprawdzenia listy lokalizacji i przygotowania towaru. Na miejscu merchandiser otwiera automat, przegląda daty, wycofuje produkty z krótkim terminem, uzupełnia braki według planogramu, czyści szybę i półki, a na koniec sprawdza, czy ceny i numery wyboru są poprawne. Wszystko odnotowuje w systemie lub na formularzu.

Nie każdy dzień jest taki sam. Czasem trzeba przebudować cały automat pod nowy planogram, czasem zmienić ofertę sezonową, a czasem porozmawiać z klientem, który zgłasza, że jego ulubiony produkt zniknął. W lokalizacjach z dużym ruchem wizyty są częstsze, w mniejszych rzadsze. To, jak często merchandiser odwiedza dany automat, wynika z danych sprzedażowych i umowy z lokalizacją.

Współpraca z innymi działami

Merchandiser jest oczami firmy w terenie. Z jego raportów korzystają zakupy, które zamawiają towar, magazyn, który kompletuje dostawy, serwis, który dowiaduje się o usterkach, i opiekun klienta, który rozmawia z lokalizacją. Dlatego tak ważne są krótkie, konkretne zgłoszenia. „Automat w holu, spirala 24, produkt się zacina, trzy sztuki wycofane” jest dużo bardziej użyteczne niż „coś nie działa”.

Jak wygląda ścieżka rozwoju w branży

Praca merchandisera daje dobry przegląd tego, jak działa firma vendingowa od strony oferty i klienta. Z tego miejsca można rozwijać się w kilku kierunkach:

• koordynacja zespołu merchandiserów lub kierowców w danym regionie,
• planowanie asortymentu i planogramów w dziale zakupów,
• opieka nad klientami i lokalizacjami,
• analiza sprzedaży, jeśli ktoś lubi pracę z danymi,
• przejście w stronę serwisu, jeśli bardziej interesuje kogoś technika.

Jak szybko i w którą stronę, zależy od wielkości firmy i od osoby. W małych firmach ścieżki są krótsze, ale zakres obowiązków szerszy. W większych łatwiej o specjalizację. Ogłoszenia z tej branży publikują operatorzy na własnych stronach, takich jak praca w vendingu (serwis wydawcy), a także ogólne portale z ofertami pracy.

Na co zwrócić uwagę w ogłoszeniu

Skoro nazwy stanowisk bywają różne, warto czytać ogłoszenie uważnie. Kilka pytań, które pomagają zrozumieć, czego firma oczekuje:

• Czy praca obejmuje jazdę samochodem i uzupełnianie, czy tylko ekspozycję i kontrolę?
• Ile lokalizacji przypada na jeden dzień i w jakim rejonie?
• Czy rola obejmuje obsługę gotówki z automatów?
• Z jakich narzędzi i aplikacji korzysta zespół?
• Kto jest bezpośrednim przełożonym i komu raportuje się uwagi o asortymencie?

Warunki zatrudnienia, wynagrodzenie i rodzaj umowy ustala konkretny pracodawca. Te informacje warto omówić bezpośrednio podczas rekrutacji.

Więcej na ten temat: Jak wygląda praca serwisanta automatów vendingowych i Stanowiska w firmie vendingowej.

FAQ

Czy merchandiser w vendingu musi mieć doświadczenie w handlu? Nie zawsze. Doświadczenie w handlu lub logistyce pomaga, ale wiele firm uczy nowych pracowników na miejscu. Wymagania podaje konkretne ogłoszenie.

Czy merchandiser naprawia automaty? Zwykle nie. Zgłasza usterki serwisowi. Drobne czynności, takie jak wyjęcie zaciętego produktu, mogą należeć do jego zadań, jeśli tak ustaliła firma.

Czym jest planogram? To plan rozmieszczenia produktów w automacie: co stoi w którym miejscu, w jakiej liczbie i pod jakim numerem wyboru.

Czy to praca stacjonarna? Przeważnie nie. Większość dnia spędza się w lokalizacjach, w których stoją automaty, i w drodze między nimi.